اصالت هفتم آیه سوم سوره ناس: اصالت ملکیت الهی به‌مثابه تجلی وحدت اسماء در پناهندگی انسان به ذات یگانه

اصول

• اصل وحدت حقیقی ربوبیت، ملکیت و الوهیت در ذات یگانه و نفی هرگونه استقلال صوری[۱]
• اصل ظهور کثرت بیانی اسماء در دل وحدت وجودی از طریق حذف عطف[۲]
• اصل انحصار سلطنت، تدبیر و معبودیت در حقیقت مطلق و نفی کارکردهای اعتباری[۳]
• اصل جامعیت اسماء الهی در پاسخ به نیازهای چندلایه وجود انسان[۴]
• اصل بازگشت کثرت در تجربه انسانی به وحدت در حقیقت مطلق[۵]

[۱]. سه عنوان «ربّ الناس»، «ملک الناس» و «إله الناس» در ظاهر به‌صورت مجزا بیان شده‌اند، اما در واقعیت همه جلوه‌های یک ذات مطلق و بی‌همتا هستند. این وحدت ذاتی نشان می‌دهد که مسیر پناهندگی انسان نه به سه موجود متفاوت بلکه به یک حقیقت یگانه بازمی‌گردد و هرگونه توهم جدایی صرفاً ناشی از محدودیت ادراک انسانی است.

[۲]. عدم ذکر واو میان سه اسم، نمادی است از آنکه کثرت ظاهری الفاظ هرگز به معنای کثرت در حقیقت نیست. این اصل بیانگر آن است که تمامی مراتب و جلوه‌های پناهندگی، از تدبیر و سرپرستی تا سلطنت و الوهیت، در یک ذات یگانه جمع شده‌اند و ظاهر متفاوت، تنها پوششی برای تجلی این وحدت است.