اصالت اول آیه پنجم سوره ناس: اصالت پناهندگی انسان در مواجهه با وسوسه‌گر درونی و نقش الوهیت الهی در دفع شرّ متحرک نفس

اصول

• اصل تمایز وجودی و معرفتی میان وسوسه به‌عنوان خطور گذرا و وسواس به‌عنوان موجود زنده و نفوذگر درونی[۱]
• اصل ضرورت پناهندگی پیوسته و وجودی به الوهیت الهی در برابر پویایی و بازگشت‌پذیری وسوسه‌گر خناس[۲]
• اصل استعلای الوهیت الهی بر مراتب ربوبیت و ملکیت به‌عنوان کامل‌ترین قدرت بازدارنده در برابر شرّ باطنی[۳]
• اصل پیوند هماهنگ عقلانیت درونی و ایمان قلبی برای مهار وسوسه‌گر خناس و حفظ استواری وجودی انسان[۴]
• اصل پویایی شرّ درونی و ضرورت مراقبه دائمی و ژرف بر روح و قلب در پرتو الوهیت الهی[۵]

[۱]. تمایز میان وسوسه به‌مثابه اندیشه‌ای گذرا و وسواس به‌عنوان موجودی زنده و نفوذگر، بنیاد شناختی مهمی است که نشان می‌دهد انسان نه با افکاری پراکنده، بلکه با نیرویی قائم‌به‌ذات و بازگشت‌پذیر روبه‌روست و برای مصون ماندن باید به منبعی فراتر از توان فردی و متکی بر الوهیت الهی پناه برد.

[۲]. ویژگی خناس، که در عقب‌نشینی موقت و بازگشت دوباره‌اش نهفته است، آشکار می‌کند که هیچ حفاظی جز اتصال پیوسته و وجودی به الوهیت مطلق قادر به توقف چرخه نفوذ و بازگشت این شرّ درونی نیست و تنها پناهندگی مداوم به خداوند راه رهایی حقیقی از آن است.