اصالت عقلانیت سیاسی و مسئولیت‌پذیری نخبگان در مواجهه با منطق سخت قدرت

اصول

1: اصل تقدّم منطق بقا بر اخلاق نیت‌محور در سیاست[1]

2: اصل مسئولیت نخبگان در محاسبه هزینه‌های انسانی کنش سیاسی[2]

3: اصل تمایز بنیادین میان شجاعت سیاسی و بی‌پروایی استراتژیک[3]

4: اصل ضرورت شناخت رفتار ساختار قدرت در وضعیت بحران[4]

5: اصل نفی سیاست نمایشی به ‌عنوان جایگزین سیاست مؤثر[5]

[1]. در سیاست، بقا شرط امکان هر کنش اخلاقی، اصلاحی یا آرمانی است. نظام‌های سیاسی در لحظات بحرانی، نه بر اساس نیت کنشگران، بلکه بر اساس منطق حفظ موجودیت خود واکنش نشان می‌دهند. عقلانیت سیاسی اقتضا می‌کند که نخبگان این قاعده را به ‌عنوان یک واقعیت ساختاری بپذیرند و کنش خود را بر مبنای آن تنظیم کنند. نادیده ‌گرفتن این اصل، سیاست را از عرصه عقلانی به میدان فانتزی و پرهزینه تبدیل می‌کند.

[2]. کنش سیاسی هرگز خنثی نیست و همواره هزینه تولید می‌کند؛ عقلانیت سیاسی زمانی معنا دارد که این هزینه‌ها پیشاپیش سنجیده شوند، به‌ ویژه وقتی جان انسان‌ها در میان است. نخبه سیاسی مسئول، کسی است که پیش از تحریک اجتماعی، پیامدهای امنیتی، سرکوبی و واکنش ساختار قدرت را محاسبه کند. بی‌توجهی به این اصل، انتقال هزینه از نخبگان به توده‌هاست.