شنبه‌های علوی ـ ۱۴۰۴/۰۸/۱۷

۵,۰۰۰ تومان

مقام امیرالمؤمنین محدود به این کره خاکی و منحصر به نوع بشر نمی‌باشد. بر اساس روایتی که در جلسه پیشین به آن اشاره شد و در این جلسه به تفصیل بررسی خواهد شد، امیرالمؤمنین در تمام عوالم گوناگون و برای هزاران هزار عالم، مقام «امیرالمؤمنین» را دارا هستند. به این معنا که از مقام ربوبیت تولیّه اهمیت می‌دهند.

ولایت طولیه امیرالمؤمنین

أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ. الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی سَیِّدِنَا وَ نَبِیِّنا أَبی الْقَاسِمِ مُحَمَّ وَ عَمِّدٍ. مُحَمَّدٍ) وَ عَلَی أهْلِ بَیْتِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ لَا سِیَّمَا بَقِیَّهَ اللَّهِ فِی الْأَرَضِینَ وَ اللَّعْنَی. أَجْمَعِینَ مِنَ الْأَوَّلِینَ إِلَی الْآخِرِینَ. اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّهِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَی آبَائهِ فِی هَذِهِ السَّاعَهِ وَ سَّاعَهِ وَ فِّاًاً. حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً حَتَّی تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فِیهَا طَویلاً.

خداوندا! به حق محمّد و آل محمّد عاقبت ما را ختم به خیر بگردان!

۱: گستره ولایت امیرالمؤمنین: فراتر از عالم خاکی

مقام امیرالمؤمنین محدود به این کره خاکی و منحصر به نوع بشر نمی‌باشد. بر اساس روایتی که در جلسه پیشین به آن اشاره شد و در این جلسه به تفصیل بررسی خواهد شد، امیرالمؤمنین در تمام عوالم گوناگون و برای هزاران هزار عالم، مقام «امیرالمؤمنین» را دارا هستند. به این معنا که از مقام ربوبیت تولیّه اهمیت می‌دهند.

۲: روایت جابر بن یزید جعفی: تبیین عوالم بی‌شمار

۱ـ۲: سند و متن روایت

روایتی که در این باب مورد استناد قرار می‌گیرد، از منظر سندی از درجه اعتبار بالاتری برخوردار است. این روایت بدین شرح است:

«أَبی رَحِمَهُ اللَّهُ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ [اشعری قمی] قالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُعَیَس. بْنِ مَحْبُوبٍ [از اصحاب جماع] عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ یَزِیدَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرَ…»

این روایت به دلیل حضور شخصیت‌هایی چون سعد بن عبدالله اشعری قمی و به ‌ویژه حسن بن محبوب که از اصحاب اجماع است، از وثاقت سندی بالاتر است، تا جایی که رجال پس از آن به نظر نمی‌رسد. با این وجود، این روایت در زمره روایات اسراری قرار می‌گیرد، زیرا جابر بن یزید جعفی از اصحاب سرّ امام باقر و امام صادق بوده است.

۲.۲. تبیین امام باقر: خلق مداوم عوالم

جابر بن یزید جعفی می‌گوید از حضرت امام باقر سوال کردم، در تفسیر ویژه آیه شریفه «أَفَعَیِینَا بِالْخَلْقِ الْأَوَّلِ ۚ بَلْ هُمْ فِی لَبْسٍ مِنْ خَلْقٍ جَدِیدٍ»؛ «مگر در آفرینش نخستین عاجزیم (تا از باز آفریدن شما در رستاخیز ناتوان باشیم)، بلکه آنان از آفرینش جدید در اشتباه و تردیدند.» (ق:۱۵)

حضرت فرمود: «یَا جَابِرُ تَأْویلُ ذَلِکَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِذَا أَفْنَی هَذَا الْخَلْقَ وَ هَذَا الْعَالَکَمَ وَ سَا. الْجَنَّهَ وَ أَهْلُ النَّارِ النَّارَ جَدَّدَ اللَّهُ عَالماً غَیْرَ هَذَا الْعَالَمِ وَ جَدَّد خَلْقاً مِنْ غَیْرِ فُحُولَهٍ. یَعْبُدُونَهُ وَ یُوَحِّدُونَهُ وَ خَلَقَ لَهُمْ أَرْضاً غَیْرَ هَذِهِ. الْأَرْضِ تَحْمِلُهُمْ وَ سَمَاءً غَیْرَ هَذِهِ السَّماءِ تُظِلُّهُمْ لَعَلَّکَ تَرَی أَنَّ اللَّهَ إِنَّمَا خَلَذَقَ. الْوَاحِدَ وَ تَرَی أَنَّ اللَّهَ لَمْ یَخْلُقْ بَشَراً غَیْرَکُمْ بَلَی وَ اللَّهِ لَقَدْ خَلَقَ اللَّهُ أَلْفَ عَلْفَ عَلْفَ أَلْفِ آدَمٍ أَنْتَ فِی آخِرِ تِلْکَ الْعَوَالِمِ وَ أُولَئِکَ الْآدَمِیِّینَ.»

ترجمه و شرح کلام امام (:

«ای جابر! تأویل آن آیه این است که خداوند عزوجل آن‌گاه که این خلق و این عالم را فانی می‌کند و اهل بهشت در بهشت و اهل دوزخ در دوزخ مسکن گزینند، عالمی دیگر از این عالم را خلق می‌کند و آفرینشی جدید، بدون وجود مذکر و مؤنث، پدید می‌آورد که او را عبادت می‌کند و توحید می‌کند. برای آن‌ها زمینی غیر از این زمین می‌آفریند که آن‌ها را حمل می‌کنند و آسمانی غیر از این آسمان که بر آن‌ها سایه افکنند. شاید گمان می‌کنی که خداوند تنها همین یک عالم را آفریده و بشری جز شما خلق نکرده است. به خدا سوگند، چنین نیست، بلکه خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفریده است و تو در آخرینِ آن عوالم و آن آدمیان قرار داری.»

۳: تأمّلات و پیامدهای کلام امام

۱ـ۳: وضعیت کیهانی و جایگاه انسان

این روایت، تصور محدود از خلقت را به چالش می‌کشد. این عالم، با تمام سماوات و ارض آن، آخرین عالم نیست و پس از آن نیز عوالم دیگر خواهند آمد. علاوه بر این، در عرض عالم ما نیز عوالم بی‌شمار دیگری با هزاران هزار آدم وجود دارند. پس از این‌که مجموعه عوالم نیز از میان برود و قیامت کبری برپا شود، خداوند مجدداً خلقتی دیگر را تا ابد ادامه خواهد داد. ما در آخرین حلقه از این سلسله سماوات قرار داریم. پس از اتمام این دوره، جمیع سماوات در هم پیچیده می‌شوند، آن‌گونه که در آیه شریفه آمده است: «یَوْمَ نَطْوِی السَّماءَ کَطَیِّ السِّجِلِّ لِلْکُتُبِ». این در هم پیچیده شدن، مقدمه انفجاری است که به خلق عالمی جدید می‌انجامد. عالمی که «عَرْضُهَا کَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ» است.

یکی از حکمت‌های عباداتی چون حج و زیارت اربعین، خارج از انسان از انفراد و درک حضور دیگران است. انسان در این اجتماعات می‌فهمد که تنها نیست. این مشاهدات، انسان از «تک بودن» را …

نقد و بررسی‌ها

هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “شنبه‌های علوی ـ ۱۴۰۴/۰۸/۱۷”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا