اصالتِ بازخوانی ریشه‌ای روایات و پالایش برداشت‌های تاریخی در تحلیل رخدادهای عاشورا

اصول

• اصلِ التزام به تفسیر روایی بر مبنای جری و تطبیق، نه نسبت‌سازی تاریخی قطعی[۱]
• اصلِ تمایزگذاری میان شباهت‌های الگوینۀ تاریخی و انتساب مستقیم وقایع به هویت‌های بیرونی[۲]
• اصلِ ضرورت تفکیک میان هویت ظاهری افراد و منش و جهت‌گیری درونی در تحلیل حوادث[۳]
• اصلِ توجه به ساختارهای فکری و فرهنگی به‌جای برجسته‌سازی تبار یا نسبت‌های قومی[۴]
• اصلِ پرهیز از ساده‌سازی‌های تاریخی و اجتناب از یک‌علتی‌کردن رخدادهای پیچیده[۵]

[۱]. تطبیق‌های تفسیری در سنت روایی غالباً به الگوهای تکرارشونده اشاره دارند و کارکرد آن‌ها بیان شباهت‌های رفتاری است، نه تعیین عاملان یک رخداد تاریخی. چنین روایاتی بیشتر ناظر به ساختارهای رفتاری جوامع‌اند تا گزارشگری تاریخی.

[۲]. مفهوم شباهت میان امت‌ها ناظر به تکرار الگوهای اخلاقی و اجتماعی است و نباید آن را به‌منزله دخالت یک گروه خاص در حادثه‌ای دیگر دانست. الگوها بیانگر سنت‌های رفتاری‌اند، نه نسبت‌های خارجی.