اصالت سیزدهم آیه پنجم سوره ناس: اصالت پناهندگی به الوهیت مطلق در مواجهه با شرّ نفوذی و وسوسه‌های خناس و تأثیر آن بر اندیشه، انگیزه و اراده انسان

اصول

• اصل تفکیک میان شرّ بیرونی محسوس و شرّ درونی نفوذی به‌عنوان دو سطح متفاوت تهدید وجود انسان[۱]
• اصل تقدم اندیشه در زنجیره وجودی انسان و نقش وسوسه در فروپاشی آن برای تغییر انگیزه و اراده[۲]
• اصل وابستگی مستقیم اراده آزاد به سلامت اندیشه و ضرورت مصون‌سازی آن از نفوذ اوهام و تخیلات فریبنده[۳]
• اصل خصلت خزنده و بازگردنده وسواس خناس که در لحظه غفلت فعال و در حضور ذکر عقب‌نشینی می‌کند[۴]
• اصل ضرورت استعاذه مداوم به الوهیت مطلق به‌عنوان سپر جامع در برابر نفوذ شرّ درونی و حفظ هماهنگی میان اندیشه، انگیزه و اراده[۵]

[۱]. شرّ درونی که در آیه «مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ» اشاره شده، لایه‌ای خزنده دارد که بنیان اندیشه، انگیزه و اراده را تهدید می‌کند، در حالی که شرّ بیرونی به شکل آشکار و محسوس بر محیط و شرایط انسان اثر می‌گذارد.

[۲]. تمامی تصمیم‌ها و حرکت‌های ارادی از اندیشه آغاز می‌شوند و وسوسه خناس، با نفوذ به اندیشه، بنیان انگیزه و اراده را متزلزل کرده و مسیر کمال را تهدید می‌کند.