اصالت تزاحمی بودن تأمین خواسته‌های موضوعی اربیات با قطعیت‌های موضوعات تصرفیه

اصول

۱: اصل تشخیص تمایز بنیادین و تحلیل عمیق میان اقتضائات ذاتی خلقت و قطعیت‌های اراده ماشائی مخلوقات[۱]

۲: اصل پذیرش محدودیت اراده انسانی و تحمیل اقتضاءهای ذاتی موجودات در برابر تصمیمات ماشائی[۲]

۳: اصل شناخت تقدم مطلق واقعیت‌های خلقتی و اقتضائات اَربیّه بر تصمیمات ارادی و تصرفات ماشائی انسان‌ها[۳]

۴: اصل تزاحم به‌مثابه ظهور نقطه تعارض میان عقل ایمانی و تصمیمات ارادی در مسیر تحقق مقاصد اَربیّه[۴]

۵: اصل ظهور تزاحم در نقطه تلاقی مصالح تصرفی و مقاصد ذاتی خلقت به‌عنوان آزمونی برای انتخاب مسیر حق[۵]

[۱] . اقتضائات موضوعات اَربیّه از سنخ گرایش‌های ذاتی و تکوینی‌اند، در حالی که قطعیت‌های تصرّفیّه بر تصمیمات ارادی و ماشائی مبتنی هستند و این دو ساحت، منشأ تزاحم در فهم، تصمیم و عمل می‌شوند.

[۲] . اراده مخلوق اگرچه برخوردار از اختیار است، اما در برابر اقتضائات ذاتی موجودات که از نظام تقدیری و حکمت الهی ناشی می‌شوند محدودیت دارد و هر تلاش برای غلبه بر آن موجب اختلال در توازن هستی می‌شود.