چکیده
پژوهش پیش رو با تمرکز بر «اصالت خوداتکایی راهبردی در مواجهه با تحریمها و ضرورت تکیه بر ظرفیتهای داخلی برای تحقق رشد و شکوفایی اقتصادی» تلاش دارد به بررسی مبانی راهبردی کاهش وابستگی اقتصادی، تقویت استقلال تصمیمگیری و تبیین نقش توانمندیهای داخلی در عبور از محدودیتهای خارجی بپردازد. این پژوهش با تحلیل ماهیت، اهداف و سازوکارهای فشارهای اقتصادی ناشی از تحریمها، نشان میدهد که اتکا به ظرفیتهای بومی و بهرهگیری هدفمند از توان تولیدی، علمی، انسانی و مدیریتی کشور میتواند زمینه افزایش تابآوری اقتصادی و حفظ مسیر توسعه را فراهم سازد. در این چارچوب، خوداتکایی راهبردی بهعنوان مبنای حفظ اختیار تصمیمگیری اقتصادی، کاهش آسیبپذیری در برابر عوامل بیرونی و ایجاد مسیرهای مستقل رشد مورد توجه قرار میگیرد. همچنین، تجربهمحوری در ارزیابی سیاستهای گذشته، اصلاح رویکردهای ناکارآمد، استحکام ساختارهای اقتصادی، مدیریت بهینه منابع ملی، تقویت تولید داخلی و طراحی برنامههای جایگزین اقتصادی از مهمترین الزامات تحقق این رویکرد به شمار میآیند. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که استمرار وابستگی اقتصادی به عوامل خارجی، اعتماد بیش از حد به وعدههای بیرونی، غفلت از ظرفیتهای داخلی، ضعف بنیانهای اقتصادی، نبود برنامههای جایگزین و ناهماهنگی مدیریتی، میتواند روند رشد و شکوفایی اقتصادی را با چالشهای جدی مواجه سازد. از سوی دیگر، تحقق خوداتکایی راهبردی با مزایایی همچون افزایش قدرت تصمیمگیری اقتصادی، تقویت تولید ملی، کاهش اثرگذاری تحریمها، افزایش بهرهوری منابع، ارتقای سرمایه اجتماعی و ایجاد ظرفیتهای پایدار توسعه همراه است. با این حال، دستیابی به این هدف با چالشهایی مانند تداوم فشارهای خارجی، محدودیت در بهرهبرداری از ظرفیتهای مولد، غلبه رویکردهای کوتاهمدت، ضعف هماهنگی نهادی و فاصله میان توانمندیهای موجود و دستاوردهای عملی روبهرو است. بر همین اساس، طراحی نقشه جامع خوداتکایی اقتصادی، ایجاد نظام پایش و تحلیل تحریمها، فعالسازی ظرفیتهای داخلی، تقویت بنیانهای اقتصادی، توسعه تولید ملی، تدوین مسیرهای جایگزین، بهینهسازی مدیریت منابع و اجرای الگوی توسعه درونزا، بهعنوان برنامههای اساسی تحقق این اصالت پیشنهاد میشوند. در نتیجه، تکیه بر ظرفیتهای داخلی و حرکت به سوی خوداتکایی راهبردی میتواند زمینه کاهش آسیبپذیری اقتصادی، افزایش پایداری توسعه و دستیابی به رشد و شکوفایی اقتصادی مبتنی بر توان ملی را فراهم سازد.
واژگان کلیدی
خوداتکایی راهبردی، تحریمهای اقتصادی، ظرفیتهای داخلی، رشد اقتصادی، شکوفایی اقتصادی، توسعه درونزا، تابآوری اقتصادی.
اصول
۱: اصل خوداتکایی راهبردی در حفظ استقلال تصمیمگیری اقتصادی و جلوگیری از وابستگی به اراده عوامل بیرونی[1]
۲: اصل مواجهه با تحریمها از طریق شناخت علمی ماهیت، اهداف و سازوکارهای فشارهای اقتصادی خارجی[2]
۳: اصل تکیه بر ظرفیتهای داخلی در بهرهگیری از توانمندیهای بومی برای حل مسائل اقتصادی و توسعه ملی[3]
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.