اصالت ضرورت تفکیک استغفار از ظلم ، و استغفار از جرائم و استغفار از اسراف

اصول

• اصل تحلیل‌پذیری گناه در سه ساحت ظلم، جرم و اسراف به‌مثابه گونه‌شناسی انحراف معنوی[۱]
• اصل وجود نسبت‌های خاص هر گناه با اسماء و صفات الهی در فرآیند استغفار[۲]
• اصل تعدد لایه‌های تخطی در سلوک انسانی، مستلزم تعدد لایه‌های توبه[۳]
• اصل تقدم تحلیل پیشاتوبه‌ای برای تحقق توبه مؤثر[۴]
• اصل ساختارمندی در سیر رجعت انسان به خداوند بر مبنای تفکیک تخلف‌ها[۵]

چالش‌ها

• ابهام در مرز مفهومی و مصداقی میان ظلم، جرم و اسراف در ذهن دیندار معاصر[۶]

[۱]. دعای مورد اشاره، گناهان را به‌جای ارائه در قالبی یک‌پارچه، به سه طبقه‌ی معرفتی مجزا تقسیم کرده است؛ این سه‌گانگی نشان می‌دهد که ساختار گناه از منظر الهیاتی، ترکیبی ساده‌انگارانه نیست، بلکه باید به‌صورت گونه‌شناسانه تحلیل شود.