اصالت انکشاف علم از تمدن

اصول

۱: اصل اتصال معنوی و تمدنی علم به شبکه‌های تکوینی و انسانی[۱]

۲: اصل تأثیر متقابل ساختارهای تمدنی و فرآیندهای علمی در تولید معرفت[۲]

۳: اصل هم‌نشینی علم تجربی و دانش معنوی در ارتقای کیفیت انکشاف علمی[۳]

۴: اصل جریان سیال معرفت در قالب شبکه‌های تمدنی برای توسعه پایدار علم[۴]

۵: اصل بازتاب ارزش‌های تمدنی در فرآیند انکشاف علمی[۵]

[۱]. علم زمانی شکوفا و انکشاف می‌یابد که با ساختارهای تمدنی و جریان‌های انسانی در پیوند باشد. این اتصال، امکان بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی، فرهنگی و تاریخی را فراهم می‌کند و انکشاف علم را از سطح نظری به کارکردهای عملی و تمدنی می‌رساند. بدون این پیوند، علم محدود به فرایندهای ذهنی و انتزاعی باقی می‌ماند.

[۲]. ساختارهای تمدنی همواره به شکل‌دهی و هدایت جریان علم کمک می‌کنند و علم نیز توان بازتولید و ارتقای تمدن را دارد. این اصل بیان می‌کند که انکشاف علم نه به صورت مستقل، بلکه در تعامل مستقیم با شرایط فرهنگی، اجتماعی و تاریخی جامعه محقق می‌شود و مسیر تمدنی آن را تقویت می‌کند.