اصالت نقش تمایز عقل عملی و نظری در تحلیل مسائل اعتباری و حقیقی و تأثیر آن بر دقت در استنباط احکام

اصول

1: اصل محدودیت کاربرد عقل فطری در استنباط احکام عملی و نظری فقهی[1]

۲: اصل نزاع کبروی میان اقوال مختلف اخباریان درباره حجیت و کاربرد عقل[2]

۳: اصل حجیت قطع حاصل از طریق نقل معتبر و محدودیت اعمال عقل فراتر از آن[3]

۴: اصل توسعه کاربرد عقل در رویکرد حداکثری و فلسفی شدن مسائل اصولی و فقهی[4]

۵: اصل ضرورت تمایز میان عقل نظری و عقل عملی برای فهم دقیق استنباط احکام[5]

[1] . دیدگاه حداقلی که در مکتب اخباری‌ها مطرح است، بیان می‌دارد که عقل تنها به امور بدیهی و نزدیک به حس محدود می‌شود و هیچگونه استفاده گسترده‌ای از عقل در کشف احکام عملی یا نظری مجاز نیست؛ زیرا هرگونه فراتر رفتن از این محدوده می‌تواند استنباط‌های نادرست ایجاد کرده و اعتبار احکام را به مخاطره اندازد.

[2] . اختلاف نظر میان متکلمان و فقیهان اخباری نشان می‌دهد که برداشت‌های جزئی و متفاوت از عقل می‌تواند موجب ایجاد نزاع‌های بنیادی در استنباط احکام شود و فهم دقیق عبارات استرآبادی، جزایری، سید صدر و محقق بحرانی ضرورت بازنگری و تحلیل عمیق مفاهیم عقلی در فقه را آشکار می‌سازد.