چکیده
این نوشتار به تبیین اصالت ضرورت بازتعریف حدّ تابآوری اجتماعی بر مبنای میزان بازسازی و بهسازی توان جامعه پس از هر بحران و تبدیل بحرانهای مقطعی به فرصتهایی پایدار، سازنده و ارزشآفرین میپردازد. در این رویکرد، تابآوری اجتماعی صرفاً به معنای افزایش ظرفیت تحمل فشارهای ممتد و فرساینده در ساختار زیست جمعی تلقی نمیشود، بلکه معیاری برای سنجش توان جامعه در بازآفرینی، بازسازی و ارتقای ساختارهای اجتماعی، نهادی، فرهنگی، مدیریتی و اقتصادی پس از بحران است. چارچوب پیشنهادی بر این فرض استوار است که کیفیت تابآوری هر جامعه با میزان تحول، یادگیری، اصلاح ساختاری و افزایش ظرفیتهای پایدار آن در دورههای پسابحران سنجیده میشود. ازاینرو، ارزیابی تابآوری اجتماعی مستلزم بررسی همزمان فرایندهای بازسازی، بهسازی، بازآرایی نهادی، تحول در شبکههای ارتباطی، ارتقای سرمایه اجتماعی، تغییر الگوهای تعامل و کیفیت حکمرانی در دورههای پیش از بحران، هنگام بحران و پس از بحران است. همچنین، این نوشتار با تحلیل اصول، نقاط قوت، محدودیتها، چالشها و برنامههای اجرایی، بر ضرورت طراحی چارچوبهای میانرشتهای، ایجاد نظامهای مستمر پایش و ارزیابی، توسعه بانکهای اطلاعاتی، مستندسازی تجربههای بحران، تدوین شاخصهای چندبعدی و تقویت همکاری میان نهادهای علمی، اجرایی و اجتماعی تأکید دارد. در مجموع، الگوی ارائهشده میکوشد مفهوم تابآوری اجتماعی را از رویکرد منفعلانهِ تحمل بحران به رویکردی فعال، تحولآفرین و آیندهنگر ارتقا دهد؛ رویکردی که در آن موفقیت جامعه نه به میزان دوام در برابر فشارها، بلکه به توان آن در تبدیل بحرانها به فرصتهای ماندگار برای اصلاح ساختارها، ارتقای ظرفیتهای نهادی و اجتماعی، افزایش کیفیت زیست جمعی و دستیابی به توسعه پایدار سنجیده میشود.
واژگان کلیدی
تابآوری اجتماعی، بازسازی اجتماعی، بهسازی اجتماعی، مدیریت بحران، پسابحران، زیست جمعی، بازآرایی نهادی، سرمایه اجتماعی، حکمرانی، تحول ساختاری، شبکههای اجتماعی، توسعه پایدار، ظرفیتسازی اجتماعی، فرصتآفرینی پس از بحران.
اصول
۱: اصل محوریت میزان بازسازی و بهسازی توان جامعه پس از هر بحران در سنجش حدّ تابآوری اجتماعی و تبیین وضعیت ساختارهای زیست جمعی[1]
۲: اصل جایگاه دگرگونی ساختارهای اجتماعی پس از بحران در تعریف حدّ تابآوری اجتماعی به عنوان بخشی از توصیف وضعیت جامعه در دورههای پس از رخدادهای فراگیر[2]
۳: اصل پیوند میان بازسازی ظرفیتهای اجتماعی، نهادی و فرهنگی پس از بحران با مفهوم حدّ تابآوری اجتماعی در چارچوب توصیف تحولات زیست جمعی[3]
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.