چکیده
جریان «فعّال ما یشاء» بیانگر حقیقت وحدت مشیئت الهی در همه مراتب تصرف تکوینی أهلبیت D است که بر اساس ولایت طولی و اذن ربوبی، تمامی مراتب خلق، زمان، مکان، فضا و شیئیت را در مسیر اراده الهی تبیین مینماید و نشان میدهد که همه آثار، تدبیرات و قدرتهای تصرفی، ظهورات یک حقیقت واحد مشیئتی بوده و هیچ مرتبهای از فاعلیت در برابر اراده خداوند استقلال ندارد، بلکه اراده ولایی أهلبیت D مجرای مأذون تحقق مشیئت الهی در نظام آفرینش است. این اصل، پیوند میان توحید افعالی، ولایت تکوینی، اذن الهی و تحقق عینی حوادث عالم را آشکار ساخته و بیان میکند که همه تصرفات در موجودات، تغییرات زمانی، تحولات مکانی و مراتب فضایی، از یک سرچشمه واحد یعنی مشیئت الهی جریان مییابد. بر این اساس، کثرت آثار تکوینی هرگز موجب تعدد منشأ قدرت نمیشود، بلکه همه مظاهر گوناگون تصرف، جلوههای مختلف یک حقیقت واحد در مراتب هستی هستند. جریان «فعّال ما یشاء» همچنین جایگاه ولایت تکوینی أهلبیت D را در چارچوب عبودیت محض و اذن الهی تبیین کرده و نشان میدهد که فرمان «ما شاء الله أو شاء علی بن أبیطالب» بیانگر وحدت طولی اراده و مشیئت بوده و اراده ولایی را بهعنوان ظهور مأذون اراده الهی معرفی میکند. این نگرش، نظامی منسجم برای فهم رابطه میان خالق و مخلوق، اراده و تحقق، قدرت و اذن، و ولایت و توحید ارائه داده و امکان تحلیل جامع ساختار تدبیر الهی در سراسر عالم را فراهم میسازد. غفلت از این حقیقت، موجب گسست میان مبانی توحیدی و ولایت تکوینی، فروکاهش تصرفات ولایی به آثار پراکنده و ناتوانی در فهم منشأ واحد قدرتهای تکوینی خواهد شد؛ ازاینرو، شناخت جریان مشیئت، تبیین مراتب ولایت طولی و بازشناسی نسبت میان اراده الهی و اراده ولایی، از مبانی اساسی فهم حکمت نظام آفرینش و جایگاه تصرفات مأذون در عالم هستی به شمار میآید.
واژگان کلیدی
جریان «فعّال ما یشاء»، مشیئت الهی، مشیئت طولی، ولایت تکوینی، اراده ولایی، اذن الهی، تصرف تکوینی، خلق، زمان، مکان، فضا، شیئیت، توحید افعالی، تدبیر الهی، قدرت تصرف، وحدت مشیئت، نظام آفرینش، تحقق تکوینی، اهلبیت علیهمالسلام، ولایت طولی، فاعلیت الهی، اراده مأذون، نظام خلقت، آثار تکوینی، حقیقت مشیئت.
اصول
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.