اصالت لجاجت شیطان در معارضه با فرامین خداوند علیرغم دیدن همه واقعیات و سرنوشت آینده خویش

اصول

• اصل تلازم علم حضوری با امکان معارضه‌ی ارادی در مراتب وجودی شرّ[۱]
• اصل ابتناء لجاجت بر انحراف اراده نه بر نقص معرفت[۲]
• اصل امکان دوام عناد در حضور یقین به عاقبت[۳]
• اصل تقدم اراده بر ادراک در ساختار وجودی انسان و شیطان[۴]
• اصل تلازم میان انکار بندگی و تأیید خویشتن به‌جای خدا[۵]

[۱]. شیطان، با علم شهودی به حقیقت الهی، باز هم عصیان کرد؛ این نشان می‌دهد علم حضوری الزاماً به تسلیم نمی‌انجامد، بلکه در مرتبه‌ای می‌تواند با اراده معارض جمع شود.

[۲]. مخالفت شیطان از جهل نبود، بلکه از انحراف اراده بود؛ یعنی اراده او در مقابل اراده الهی تقوّم یافت و این تقابل، ماهیت شیطنت را شکل داد.