اصالت جریان سنن انبیائی ازمراتب رقیقه به مراتب حقیقه در میان صالحان در همه دوره‌های تاریخی

اصول

• اصلِ تطور وجودی سنن نبوی از مرتبه لطیف و رقیقه به مرتبه عینی و حقیقه در سیر تاریخ صالحان[1]
• اصلِ جریان‌پذیری سنن الهی در مراتب تشکیکی وجود از خفاء معنایی تا تحقق خارجی[2]
• اصلِ عمومیت‌پذیری سنن ولایی از حوزه خاص نبوی به میدان عام صالحان در همه اعصار[3]
• اصلِ پیوستگی بین ساحت باطنی سنت و ساحت عینی تحقق آن در تاریخ امت‌ها[4]
• اصلِ حرکت تدریجی سنن الهی از ظهور اجمالی به فعلیت تفصیلی در بستر زمان[5]

[1]  این اصل بیان می‌کند که سنت‌های انبیایی یک‌باره و صرفاً در سطح بیرونی ظاهر نمی‌شوند، بلکه ابتدا در مرتبه‌ای ظریف، باطنی و غیرمحسوس در وجود اولیاء و جوامع صالح شکل می‌گیرند و سپس به‌تدریج در قالب رفتارهای اجتماعی، الگوهای تاریخی و ساختارهای عملی در زندگی امت‌ها تحقق پیدا می‌کنند و از حالت معنایی به حالت عینی گذار می‌کنند.

[2]  این اصل نشان می‌دهد که سنن الهی دارای شدت و ضعف وجودی هستند و در یک طیف پیوسته حرکت می‌کنند؛ به‌گونه‌ای که در ابتدا به‌صورت نهفته، غیرمستقیم و لطیف حضور دارند و سپس با افزایش ظرفیت تاریخی و انسانی، به مرحله ظهور کامل و قابل مشاهده در صحنه تاریخ می‌رسند.