| چکیده |
| سنن تاریخی در این منظومه فکری، صرفاً رخدادهای اجتماعی یا تحولات زمانی نیستند، بلکه امتداد قوانین تکوینی نظام خلقت در بستر حیات انسانیاند؛ قوانینی که ریشه در فطرت ولائی داشته و از طریق اراده و اختیار انسان به عرصه تحقق وارد میشوند. این سنن پس از ظهور در قالب معارف و احکام، از سطح فردی به گفتمان اجتماعی، از گفتمان به فرهنگ عمومی و در نهایت به ساختارهای علمی، حکمی و تمدنی تبدیل میگردند. بر این اساس، تاریخ عرصه ظهور تدریجی حقایق تکوینی در قالب واقعیتهای فرهنگی و تمدنی است و میان نظام خلقت، هدایت الهی، اراده انسانی و تحولات اجتماعی پیوندی بنیادین برقرار میشود. اصالت این دیدگاه بر برآمدگی سنن تاریخی از نظام تکوینی خلقت و نقش محوری فطرت ولائی در تبدیل قوانین وجودی به سنتهای تشریعی، فرهنگی و تمدنی استوار است. از مهمترین ظرفیتهای آن میتوان به تبیین رابطه میان تکوین و تاریخ، تفسیر تمدن بهعنوان محصول انباشت معارف و احکام، تبیین نقش اراده انسانی در فعلیتبخشی به سنن الهی و توضیح جایگاه گفتمان در شکلگیری فرهنگ اشاره کرد. در مقابل، چالشهایی همچون پیچیدگی انتقال سنن تکوینی به ساختارهای اجتماعی، دشواری تفکیک دقیق میان تکوین و تشریع، احتمال تکثر تفسیری در احیای سنتها، وابستگی تحقق سنن به پایداری اراده انسانی و دشواری نهادینهسازی کامل معارف و احکام در ساختارهای تمدنی نیز قابل توجه است. ازاینرو، تقویت پیوند میان فطرت ولائی و فهم اجتماعی، همترازی معارف و احکام با مبانی تکوینی، تحکیم اراده انسانی، تثبیت گفتمانهای هویتساز، ارتقای تابآوری فرهنگی و بهینهسازی فرآیند نهادینهسازی معارف و احکام، از مهمترین مسیرهای تحقق این منظومه به شمار میروند. در نتیجه، تاریخ در این نگرش، عرصه تجلی مستمر سنن الهی در بستر اراده انسانی و فرآیند پیوسته تکوین، تشریع، فرهنگ و تمدن است. |
| واژگان کلیدی |
| سنن تاریخی، نظام تکوینی خلقت، فطرت ولائی، قوانین تکوینی، معارف و احکام الهی، گفتمانسازی فرهنگی، فرهنگسازی دینی، تمدنسازی اسلامی، رابطه تکوین و تشریع، تحول تاریخی جوامع
|
اصول
- اصل پیوستگی سنن تاریخی مبتنی بر قوانین تکوینی خلقت الهی و ظهور آن در فطرت ولائی و ساحت تحقق وجودی جامعه انسانی[1]
- اصل نقش تکوین خلقی در ایجاد امکان تحقق سنن تاریخی و گذار از ظرفیت وجودی به فعلیت ارادی در بستر تاریخ انسانی[2]
- اصل فرآیند عرضه معارف و احکام الهی توسط انبیاء در تبدیل سنن تکوینی به ساختار تشریعی قابل فهم و اجرایی در جامعه انسانی[3
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.