اصالت دوم آیه چهارم سوره ناس: اصالت الوهیت الهی به‌مثابه غایت یاد خدا در مواجهه با هرگونه وساوس درونی و برونی از طریق پاسداشت عقل ولائی و ایمان انسان

اصول

• اصل سه‌گانه‌بودن یاد خداوند در سوره ناس به‌عنوان ساختار هماهنگ و فلسفی تثبیت روح در برابر نفوذ وسوسه‌های درونی[۱]
• اصل همبستگی عقل، ایمان و قلب انسان در پرتو یاد الهی برای تقویت استواری و مقابله با نفوذ وسوسه‌ها[۲]
• اصل تکامل تدریجی انسان از مراتب ربوبیت و ملکیت به غایت الوهیت به‌عنوان سیر طبیعی و فطری در پناهندگی[۳]
• اصل یاد مستمر خداوند به‌عنوان سد معرفتی، اخلاقی و روحی در برابر نفوذ وسوسه‌های پیچیده و شبیه به عقل[۴]
• اصل اتکای انسان به یگانگی و الوهیت الهی به‌عنوان تنها ضامن استقلال درونی و رهایی از تسلط نفسانی[۵]

[۱]. تکرار سه‌گانه «ربّ الناس، ملک الناس، اله الناس» نشان می‌دهد که انسان برای حفظ توازن روانی و عقلانی، و همچنین استحکام ایمان، به یک چارچوب متعالی نیازمند است که هر مرتبه آن، جنبه‌ای از وجود را در برابر نیروهای پنهان درونی محافظت می‌کند و مسیر تکامل فطری او را تضمین می‌سازد.

[۲]. ذکر نام خداوند در قالب سه مرتبه ربوبیت، ملکیت و الوهیت، عقل و ایمان را در وحدتی فلسفی و متعالی قرار می‌دهد و از پراکندگی و آشفتگی درونی که زمینه نفوذ وسوسه‌ها را فراهم می‌کند، جلوگیری می‌کند و استواری وجودی انسان را تضمین می‌کند.