اصالت ارزش انسان‌ها مبتنی بر ایمان، تقوا و رفتار صالح و نه هویت گروهی

اصول

۱: اصل ایمان و تقوا به‌عنوان بنیان کرامت ذاتی و منزلت حقیقی انسان در منطق توحیدی[۱]

۲: اصل نفی هرگونه برتری قومی، نژادی و خاندانی در برابر عدالت عام و شمول الهی[۲]

۳: اصل تقوا به‌مثابه میزان سنجش قرب الهی و ملاک تمایز انسان‌ها در مراتب وجودی[۳]

۴: اصل پیوند ایمان با رفتار صالح به‌عنوان تحقق عینی ارزش انسانی در عرصه اجتماع[۴]

۵: اصل ابطال نظریه «قوم برگزیده» و بازگرداندن مفهوم انتخاب به مسئولیت اخلاقی و رسالتی[۵]

[۱] . در نظام معرفتی اسلام، کرامت انسان نه از نژاد و خون، بلکه از پیوند آگاهانه با خداوند و پیمودن مسیر تقوا سرچشمه می‌گیرد. ایمان به مثابه جهت‌دهنده وجودی انسان، او را از اسارت غرایز و خودبینی نجات داده و در مرتبه خلیفه‌اللهی قرار می‌دهد. این نگرش، کرامت را امری اکتسابی و مسئولانه می‌داند، نه امتیازی موروثی یا قومی.

[۲] . اسلام با صراحت «لا فضل لعربی علی عجمی» هرگونه تمایز مبتنی بر تبار را نفی می‌کند و تنها ملاک را در تقوا و عمل صالح می‌داند. در حالی که تفکر یهودی ـ تلمودی بر انحصار برگزیدگی در یک قوم تأکید دارد، اندیشه توحیدی اسلام بر شمول عدالت الهی نسبت به همه انسان‌ها اصرار می‌ورزد. بدین‌سان، ایمان معیار حقیقی ارزش است نه تعلق قومی.