گعده علمی ـ ۱۴۰۴/۰۹/۲۰

موضوع: تحلیل تاریخی و روایی ولادت و مراتب وجودی حضرت فاطمه زهر

۱: مقدمه و تبریک مناسبت

آغاز سخن با نام خداوند بخشنده مهربان و استعانت از درگاه او؛ «أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ». حمد و سپاس مخصوص پروردگار جهانیان است و درود و تحیت خداوند بر سرور ما، پیامبر اکرم، حضرت محمّد و خاندان پاک، مطهر، معصوم و مظلوم ایشان، به ویژه حضرت بقیه‌الله الاعظم و لعنت خداوند بر همه دشمنان ایشان تا روز قیامت.

این ایام مصادف با میلاد با سعادت اسوه زنان عالم، حضرت صدیقه طاهره، معصومه، مظلومه و شهیده، فاطمه زهر است.

۲: گاه‌شمار و بستری انعقاد نطفه مبارک

در مباحث پیشین، سیر نزول وجود نورانی حضرت زهر از آسمان ششم تا منزل حضرت فاطمه بنت اسد مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس مستندات تاریخی، این رویداد دو سال و سه ماه پس از واقعه معراج رسول اکرم و چهل روز پس از اعتکاف و چله‌نشینی ایشان در منزل فاطمه بنت اسد به وقوع پیوست. پایان این دوره چهل‌ روزه مصادف با شامگاه بیست و سوم ماه مبارک رمضان، یعنی شب قدر بود. اگر مبدأ این اعتکاف را محاسبه نماییم، رسول خدا تقریباً از نیمه شعبان (سیزدهم یا چهاردهم) تا بیست و سوم ماه رمضان به عبادت و خلوت‌گزینی پرداختند.

در شامگاه بیست و سوم که مصادف با شب جمعه بود، پیامبر اکرم به منزل حضرت خدیجه کبری مراجعه کرد و فرمودند: «در را بگشا که من محمّد هستم». حضرت رسول با سرور و بهجت وارد منزل شدند و حضرت خدیجه نیز با اشتیاق، آن نور مقدس را که مقدمه وجود حضرت زهر بود، از ایشان پذیرا شدند.

۳: انتقال وجودی و آگاهی پیش از تولد

فاطمه زهر در روایتی که خود را برای امیرالمؤمنین علی نقل می‌کند، مراتب انتقال وجود خویش را تشریح می‌کند: «هنگامی که خداوند اراده فرمود من در صلب پدرم قرار گیرم، از درخت بهشتی وارد صلب پدر شدم و سپس از صلب پدر به رحم مادرم وارد گشتم.» این روایت بیانگر هوشیاری و آگاهی کامل حضرت زهر در تمامی مراحل، حتی پیش از تولد است.

جناب عمار یاسر نیز روایتی این مطلب را نقل کرده و می‌گوید: «من خود شنیدم که حضرت صدیقه طاهره با امیرالمؤمنین سخن می‌گفتند و خاطرات خود را از زمان حضور در آسمان‌های هفتم و ششم، تا انتقال به صلب پیامبر می‌گفتند.

۴: دوران جنینی و مونس مادر

حضرت خدیجه کبری نقل می‌کنند که به محض استقرار نطفه، وجود نورانی و حیات حضرت زهر را احساس کردند. ایشان می‌فرمایند: «این مولودی که در رحم من بود، با من سخن می‌گفت».

طبق روایات، حضرت زهر در دوران جنینی، احکام شرعی را به مادر خود آموزش می‌دادند. به عنوان نمونه، در موردی که حضرت خدیجه در تعداد رکعات نماز (بین سه و چهار) دچار شک شدند، حضرت زهر از درون رحم ندا دادند: ««قومی»؛ برخیز، این رکعت سوّم است، رکعت چهارم را به جا آور.»

همچنین با توجه به شرایط آن زمان و غربت پیامبر، هرگاه پیامبر از منزل خارج می‌شدند و دیر می‌آمدند، حضرت خدیجه شدیداً نگران می‌شدند. در این لحظه، آن طفل با ایمان کامل از درون رحم مادر را تسلی داده و می‌فرمودند: «یا أُمَّاهُ لَاتَحْزَنِی»؛ «مادر جان اندوهگین نباش». «إِنَّ اللَّهَ مَعَ أَبی»؛ «همانا خداوند با پدرم است.»

۵: بشارت الهی و تبیین جایگاه آخرالزمانی

روزی پیامبر اکرم وارد منزل شدند و دیدند حضرت خدیجه را در حال گفت‌وگو هستند، در حالی که کسی در خانه نبود. حضرت فرمود: «با چه کسی سخن می‌گویی؟» خدیجه عرض کردند: «با طفلی که در رحم دارم سخن می‌گویم و او نیز با من تکلم می‌کند.» پیامبر فرمودند: «من جنسیت او را می‌دانم. برادرم جبرئیل خبر داده که او دختر است.»

در این‌جا روایتی تاریخی وجود دارد که حضرت خدیجه ـ که البته این فرزند آخرین امید ایشان برای فرزندی در سنین بالا (حدود پنجاه سال) بود و نشان می‌داد قرائن که فرزند پسر است ـ عرض کرد: «ای رسول خدا! حضرت مریم شوهر ندارد و خداوند او به پسری (عیسی) عطا کرد. من که همسری چون شما دارم، چرا خداوند به من پسر عنایت نفرمود؟»

پیامبر اکرم در پاسخ، بشارتی عظیم دادند و فرمودند: «به تو بشارت می‌دهم که نسل من و ائمّه معصومین که اوصیای من هستند، از طریق این دختر تداوم می‌یابد. آخرین ایشان، مهدی آل محمّد است که عیسی بن مریم در پشت سر او نماز می‌خواند و امیر لشکر او خواهد بود. به واسطه او …