گعده علمی ـ ۱۴۰۴/۰۸/۱۳

روز شهادت حضرت زهرا ـ ۱۴۰۴ شمسی

تحلیل وقایع منتهی به هجوم به بیت حضرت فاطمه زهرا

بازخوانی تلاش‌های امیرالمؤمنین پس از رحلت پیامبر

در روز مصیبت عظمای شهادت صدیقه طاهره، حضرت فاطمه زهرا، همان‌گونه که در جلسه پیشین اشاره گردید، موضوع این گفتار به بررسی واقعه «هجوم به بیت فاطمه زهرا» اختصاص یافته است. در ابتدا، خلاصه‌ای از مباحث پیشین جهت ایجاد پیوستگی در بحث ارائه می‌گردد.

پس از رحلت رسول گرامی اسلام، امیرالمؤمنین تلاش‌های بسیاری را برای بازگرداندن امّت به مسیر صراط مستقیم به کار بستند. ایشان با همراهی أهل‌البیت خویش، شب‌ها به در خانه خواص و بزرگان مهاجر و انصار مراجعه نموده و آنان را به تبعیت از حق دعوت می‌کردند. همچنین به مدت سه روز در مسجد به ایراد خطبه پرداختند و عموم مردم را برای استجابت دعوت خویش فراخواندند. با این وجود، این تلاش‌ها به نتیجه مطلوب نرسید.

در پی عدم همراهی امّت، امیرالمؤمنین سوگند یاد کردند که در خانه بنشینند و جز برای امور ضروری یا زیارت مزار نورانی پیامبر از منزل خارج نشوند. یکی از این وقایع استثنایی، حضور حضرت صدیقه طاهره در مسجد و ایراد آن خطبه تاریخی و عظیم بود.

*             *            *

بخش اوّل: مناقشه بر سر فدک و سلب مالکیت حضرت فاطمه زهرا

پس از بازگشت حضرت زهرا به خانه، ابوبکر در راستای آزار و اذیت ایشان، ادعای مالکیت ایشان بر فدک را شخصی تلقی کرده و خواستار ارائه شاهد شد.

۱: ارائه شهود و استدلال امیرالمؤمنین

حضرت فاطمه فرمودند که برای اثبات ادعای خود شاهد دارند و به دستور ابوبکر، شهود خود را به مسجد فراخواندند.

۱: «شهادت ام‌ایمن»: ایشان به عنوان شاهد در مسجد حاضر شده و شهادت دادند.

۲: «شهادت امیرالمؤمنین»: حضرت زهرا از امیرالمؤمنین نیز خواستند تا برای شهادت حاضر شوند. ایشان نیز در مسجد حضور یافته و شهادت دادند که فدک متعلق به فاطمه زهرا است.

پس از شهادت ایشان، ابوبکر از امیرالمؤمنین دلیل خواست. ایشان در پاسخ فرمودند: «چرا از فاطمه زهرا دلیل می‌خواهی؟ اگر مالی در دست شخصی باشد و من نسبت به آن ادعایی مطرح کنم، تو به نفع چه کسی قضاوت می‌کنی؟ به نفع او یا به نفع من؟»

ابوبکر پاسخ داد که از مدعی (یعنی امیرالمؤمنین) دلیل می‌خواهد. امیرالمؤمنین فرمودند: «چرا میان ما و سایر مسلمانان تفاوت قائل می‌شوی؟ اگر کسی بیاید و علیه دختر رسول گرامی اسلام شهادت دهد، آیا تو می‌پذیری؟»

ابوبکر پاسخ مثبت داد. سپس امیرالمؤمنین به آیه تطهیر (انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا) اشاره کرده و پرسیدند این آیه در شأن چه کسانی نازل شده است. ابوبکر اقرار کرد که در شأن ایشان، حضرت فاطمه و فرزندانشان نازل شده است. آن‌گاه امیرالمؤمنین فرمودند: «پس تو کافر شدی، چرا که شهادت خداوند [مبنی بر طهارت أهل‌البیت] را تکذیب می‌کنی و شهادت یک نفر را که طهارت او برایت محرز نیست، علیه صدیقه طاهره می‌پذیری.»

ایشان با صراحت بیان داشتند که اگر شهادت حضرت فاطمه را نپذیرد، کافر شده است.

۲: هتک حرمت و غصب قباله فدک

پس از این استدلال، امیرالمؤمنین به خانه بازگشتند و به حضرت صدیقه فرمودند که در مسجد کسی حضور ندارد و می‌توانند برای دریافت قباله فدک مراجعه کنند. بر اساس گزارش‌ها، قباله فدک دست‌نوشته امیرالمؤمنین بود. حضرت صدیقه به مسجد رفتند و ابوبکر قباله را به ایشان تحویل داد.

در این هنگام، عمر وارد شد و آن جسارت تاریخی رخ داد. وی قباله را به زور از دستان حضرت فاطمه زهرا ستاند و با انداختن آب دهان به آن، به آن اهانت نمود.

حضرت صدیقه با ناراحتی به خانه بازگشتند. امیرالمؤمنین نامه‌ای بسیار شدیداللحن به ابوبکر و عمر نوشتند و فرمودند: «آن شمشیرهای سنگین و نیزه‌های بلند به دست من است. من همانم که پهلوانان را به زمین می‌زدم. کاری نکنید که بیایم و چشمانتان را از کاسه سر بیرون بکشم و …