گعده ۱۴۰۴/۰۷/۰۲

تبیین مقام حضرت فاطمه و ارتباط آن با خلقت نوری ایشان

«أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ».

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ. الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ، وَ صلی الله علیه و آله و سلم مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ) وَ عَلَی أَهْلِ بَیْتِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ الْمَعْصُومینَ، لَا سِیَّمَا فَیَّه، فَیَّلَیَّ، فَیَّهِیَّه. لَعْنَهُ اللَّهِ عَلَی أَعْدَائِهِمْ أَجْمَعینَ مِنَ الْآنَ إِلَی قِیَامِ یَوْمِ الدِّینِ. اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلیِّکَ الْحُجَّهِ بْنِ الْحَسَنِ، صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَی آبَائِهِ، فِی هَذِهِ السَّاعَهِ وَ فِی. وَلِیًّا وَ حَافِظًا وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً، حَتَّی تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعًا وَ تُمَتِّاً.

بحث در خصوص حضرت زهرا به این نقطه رسید که علت نامگذاری آن حضرت به «فاطمه» مورد بررسی قرار گرفت. این نام بدین‌جهت است که بر اساس روایات، دشمنان خود را از محبت خویش باز می‌دارند. «فَطَمَت أعدائَها عَن حُبِّها» به این معناست که مانع از آن می‌شوند که دشمنانشان به مقام دوستداری آن‌ها نائل شود.

در ادامه این مبحث، به روایتی از پیامبر گرامی اسلام استناد شد که فرمودند: در شبی که نطفه حضرت فاطمه منعقد شد، جبرئیل نازل شد و سیبی بهشتی با خود آورد. این سیب دارای دو ویژگی ممتاز بود: خود جبرئیل از هیبت آن عرق کرده بود و دیگر از خود سیب نیز تراوشاتی به صورت قطرات عرق خارج می‌شد. جبرئیل آن را به پیامبر تقدیم نمود و اظهار داشت که این سیب را ابتدا بر چشم و سپس بر سینه خود حمل کرده و به امر پروردگار، فرمان می‌دهد که پیامبر در آن شب آن را تناول فرمایند تا ماده وجودی و جوهر ملکوتی حضرت فاطمه از آن شکل بگیرد.

پیامبر در ادامه روایت فرمودند که از جبرئیل پرسیدند: «ای حبیب من، جبرئیل، این هدیه از جانب پروردگار من است؟» جبرئیل پاسخ داد: «آری، و شما مأمور به تناول است.» پیامبر می‌فرمایند: «هنگامی که سیب را شکافتم، نوری از آن ساطع شد که از آن نور، انوار دیگری منشعب شد». جبرئیل به ایشان عرض کرد: «این نورِ «منصوره» یعنی فاطمه است.» پیامبر پرسید: «منصوره؟» جبرئیل پاسخ داد: «دختری است که از صلب تو خارج می‌شود و نام او در آسمان «منصوره» و در زمین «فاطمه» است.»

تحلیل تناسب میان «سیب» و مقام وجودی حضرت زهرا

در این بخش، پرسشی مطرح شد مبنی بر این‌که تناسب میان جوهر «سیب» و وجود مطهر حضرت زهرا چیست؟ با بررسی روایات مرتبط با خواص سیب، به نکات شگرفی دست می‌یابیم که این تناسب را روشن می‌سازد.

بر اساس روایات متعدد، خواص زیر سیب برشمرده شده است:

۱: «پاک‌کننده معده»: در روایات ریخته شده است که مصرف سیب در حالت ناشتا، معده را پاکسازی می‌کند ـ کُلِ التُّفَّاحَ عَلَی الرِّیقِ ـ و آن را دباغی می‌نماید.

۲: «تنظیم‌کننده حرارت بدن»: سیب باعث افزایش دمای بدن و خنک شدن می‌شود و به عنوان رافع تبیین شده است.

۳ :«آرام‌بخش روح و روان»: توصیه شده است که پیش از خوردن سیب، رایحه آن استشمام شود. این عمل، به ‌ویژه در سیب‌های معطر مانند سیب گلاب، باعث تسکین روح و رهایی از عوارض روانی می‌شود.

۴: «درمان مسمومیت و سحر»: بر اساس فرمایش امام کاظم سیب در درمان مسمومیت‌ها و ابطال سحر و جادو تأکید است. از این‌رو، مصرف روزانه آن در صبحگاه برای محافظت از این امور توصیه می‌شود.

۵: «رافع بلغم و سودمند برای قلب»: سیب به عنوان رافع بلغم و سودمندترین میوه برای قلب معرفی شده و در پاکسازی و خوشبو شدن معده نقش دارد.

۶: «عامل طول عمر»: امام صادق فرموده‌اند مصرف سیب در سحرگاه موجب طولانی شدن عمر می‌شود.

مجموع این خواص، از جمله تأمین سلامت جسم، آرامش روان و محافظت در برابر عوارض ماورائی (مانند تأثیرات جن و سحر)، ارزش والای این میوه را نشان می‌دهد.

رابطه تمثیلی «سیب» با «ظرف وجود» و مقام «امّ ابیها»

نقش محوری سیب در سلامت «معده» است. معده به مثابه «ظرف» اصلی انرژی بدن عمل می‌کند و سلامت کلّ بدن به سلامت آن وابسته است. حضرت فاطمه نیز در نسبت با أهل‌البیت همین جایگاه را دارند؛ ایشان «ظرف» وجودی أهل‌البیت هستند و سایر معصومین در این ظرف تکوّن یافته‌اند. به همین دلیل است که ایشان را «امّ ابیها» (مادر پدرش) می‌نامند و در صلوات خاصه ایشان می‌خوانیم: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى فَاطِمَهَ وَ أَبِیهَا وَ بَعْلِهَا وَ بَنِیهَا وَ السِّرِّ الْمُسْتَوْدَعِ فِیهَا».

اگر ظرف وجودی بدن، یعنی معده، پاک باشد، کلّ بدن پاک و سالم خواهد بود. غذای حلال موجب آرامش جسم و روان می‌شود، در حالی که تمام بیماری‌ها و گرفتاری‌ها از معده ناسالم نشأت می‌گیرد، چنان‌که پیامبر فرموده‌اند ریشه تمام دردها معده است. از آن‌جا که فاطمه «ظرف» است، متناسب‌ترین عنصر مادّی برای تجلّی جوهر وجودی ایشان، «سیب» است که …