ممکن است فردی ادعا کند که در سنین میانسالی یا پیری به آرزوهای خود نائل آمده است. اما کلام امیرالمؤمنین بیانگر آن است که هرکس به خواستههای دنیوی خود دست میدهد، در حقیقت در ابتدای مسیر مشکلات و سختیهای آن قرار گرفته است. مثال، تبین: به عنوان نمونه، حتی اگر فردی به خواستههای بزرگ، ازدواج با زنی زیباروی، دست آورد، این وصال، سرغاز مسئولیتها و آسیبهای ناشی از آن را داشته باشد. بنابراین، رسیدن به آرزو، به معنای پایان سختیها نیست، بلکه آغازگر مرحلههای نوین از چالشهاست.
گعده علمی ـ۱۴۰۴/۰۷/۲۷
۱۴,۰۰۰ تومان
حکمت ۷۲: وَ قَالَ (علیه السلام): الدَّهْرُ یُخْلِقُ الْأَبْدَانَ، وَ یُجَدِّدُ الْآمَالَ، وَ یُقَرِّبُ الْمَنِیَّهَ، وَ یُبَاعِدُ الْأُمْنِیَّهَ؛ مَنْ ظَفِرَ بِهِ نَصِبَ، وَ مَنْ فَاتَهُ تَعِبَ.
و درود خدا بر او، فرمود: دنیا بدنها را فرسوده، و آرزوها را تازه مىکند، مرگ را نزدیک و خواستهها را دور و دراز مىسازد، کسى که به آن دست یافت خسته مىشود، و آن که به دنیا نرسید رنج مىبرد.
مقدمه: آغاز کلام
أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین
اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
بخش اوّل: تأملی در حکمت ۷۲ نهجالبلاغه: سرشت دوگانه روزگار
امیرالمؤمنین، مولی الموحدین، در حکمت هفتادودوم نهجالبلاغه میفرمایند: «الدَّهْرُ یُخْلِقُ الْأَبْدَانَ، وَ یُجَدِّدُ الْآمَالَ، وَ یُقَرِّبُ الْمَنِیَّهَ، وَ یُبَاعِدُ الْأُمْنِیَّهَ. مَنْ ظَفِرَ بِهِ نَصِبَ، وَ مَنْ فَاتَهُ تَعِبَ.»
این کلام شریف، متناقضنمای حاکم بر گذر زمان را تبیین مینماید.
۱: تناقض فرسودگی تن و فزونی آرزو
«الدَّهْرُ یُخْلِقُ الْأَبْدانَ»: در این بخش از کلام که روزگار بدنها را فرسوده میسازد و نشاط و طراوت جوانی را از آنها میسازد، نگرانی وجود ندارد.
«وَ یُجَدِّدُ الْآمَالَ»: اما در مقابل، این مفهوم بیانگر آن است که بدن فرسودگی، لزوماً به کاهش آرزوها نمیانجامد. بلکه امیال و آرزوهای نوینی در انسانی پدیدار میگردد. به عبارتی، با افزایش سن، بر دامنه آرزوها میشود.
«وَ یُقَرِّبُ الْمَنِیَّهَ، وَ یُبَاعِدُ الْأُمْنِیَّهَ.»: این عبارت، تضاد مفهومتری را میسازد. گذر زمان، از یک سو مرگ را به انسان نزدیکتر میکند و از سوی دیگر، آرزوها و خواستهها را در نظر او دور و دستنیافتنیتر جلوه میدهد. این پدیده، از ویژگیهای شگفتانگیز روزگار است که هرچه انسان به مرگ نزدیکتر میشود، آرزوهایش دورتر به نظر میرسد.
۲: فرجام آرزوها: رنج در وصال و فراق
«مَنْ ظَفِرَ بِهِ نَصِبَ»: ممکن است فردی ادعا کند که در سنین میانسالی یا پیری به آرزوهای خود نائل آمده است. اما کلام امیرالمؤمنین بیانگر آن است که هرکس به خواستههای دنیوی خود دست میدهد، در حقیقت در ابتدای مسیر مشکلات و سختیهای آن قرار گرفته است. مثال، تبین: به عنوان نمونه، حتی اگر فردی به خواستههای بزرگ، ازدواج با زنی زیباروی، دست آورد، این وصال، سرغاز مسئولیتها و آسیبهای ناشی از آن را داشته باشد. بنابراین، رسیدن به آرزو، به معنای پایان سختیها نیست، بلکه آغازگر مرحلههای نوین از چالشهاست.
«وَ مَنْ فَاتَهُ تَعِبَ»: از سوی دیگر، اگر انسان به آرزوی خود نرسد، آن چیزی را که رنج میبرد و نمیتوانست، به دست آورد.
نتیجهگیری از حکمت
شایسته است انسان هوشیار باشد تا روزگار او را نفریبد و همانگونه که از قوای بدنیاش کاسته میشود، از دامنه آرزوهای خود بکاهد و با نزدیک شدن به مرگ، آرزوهای دور و دراز را از خود دور سازد.
* * *
بخش دوم: تحلیل وقایع پس از شهادت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)
پنج روز پس از شهادت رسول گرامی اسلام، در روز جمعه و در مسجد پیامبر، وقایعی به وقوع پیوست که نیازمند تحلیل دقیق است.
۱: تقابل در مسجدالنبی و عقبنشینی ابوبکر
یاران امیرالمؤمنین با تدبیری هوشمندانه و با هماهنگی و کسب اجازه از آن حضرت، با منطق و استدلال با ابوبکر مواجهه نمودند. این اتفاق به گونهای بود که به جز آن، ترک منبر نیافت و اعلام کرد: «من این ولایت را نخواستم، مردم آن را به من دادند. پس بیایند و آن را از من بازپس گیرند.» این سخن در حالی بیان شد که تحرکات دیگری در جریان بود.
۲: صفآرایی نظامی و ارعاب در مدینه
همانطور که در جلسه گذشته ذکر شد، از سویی دیگر، عمر بن خطاب به همراه خالد بن ولید و سالم مولی ابیحذیفه، هر یک با سپاهی متشکل از هزار نفر، با شمشیرهای آخته به سمت مسجد حرکت کردند.
اطراف ابوبکر را با قدرت بیان و سخنوری کرده بودند تا در صورت بروز مباحثه منطقی، پاسخگو باشند.
اطراف عمر بن خطاب را نیز افرادی شمشیر به دست گرفته بودند تا…
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.