اصالت پنجم آیه چهارم سوره ناس: اصالت الوهیت الهی به‌مثابه غایت رجوع فطری انسان‌ها به سرچشمه تعبد مطلق به مقام رحمت خداوندی

اصول

• اصل تقدم پناهندگی فطری انسان به مربی محسوس به‌عنوان نخستین مرحله در سیر تکامل روحی و عقلانی[۱]
• اصل تثبیت تجربه حاکمیت میانی الهی در تقویت استقلال و توان تصمیم‌گیری انسانی[۲]
• اصل رجوع نهایی به سرچشمه مطلق الهیت به‌عنوان غایت کامل سیر فطری و حفاظت از عقل و ایمان[۳]
• اصل انسجام سلسله‌مراتبی میان ربوبیت، ملکیت و الهیت برای تضمین رشد متوازن انسان[۴]
• اصل فراگیری عام ربوبیت، ملکیت و الهیت در برخورداری از عدالت و تجربه برابر انسانی[۵]

[۱]. رجوع اولیه به ربّ الناس پایه‌ای برای شکل‌گیری درک تهدیدات و رشد تربیتی فراهم می‌آورد و زمینه توانایی تصمیم‌گیری و حرکت به سوی حاکمیت و نهایتاً عبودیت را تثبیت می‌کند، زیرا اعتماد فطری به منبع تربیت محسوس، بنیان روان‌شناختی رشد انسان را می‌سازد.

[۲]. پناهندگی به ملک الناس پس از مرحله اولیه، استقلال انسان را نسبت به سلطه دیگران تضمین می‌کند و فهم نظم اجتماعی و مسئولیت را پرورش می‌دهد، زیرا پذیرش قدرت الهی به‌عنوان مرجع حاکمیت، امکان بروز خرد و هماهنگی با مسیر فطری را فراهم می‌آورد.