اصالت اول آیه دوم سوره ناس: اصالت ربوبیت، مُلک و اُلوهیت در مراتب تربیت، تدبیر و پرستش انسان

اصول

• اصل تقدم ربوبیت به‌عنوان نخستین مرتبه محسوس در سیر تکاملی انسان[۱]
• اصل مرکزیت کلامی پناه‌جویی و اعلام وابستگی انسان به ربوبیت[۲]
• اصل اهمیت مُلک در تثبیت تدبیر و نظم اجتماعی پس از شکل‌گیری تربیت فردی[۳]
• اصل غایت اُلوهیت در تحقق غایت عبودیت و پرستش انسان[۴]
• اصل پیوستگی و ترتب سلسله‌وار مراتب ربوبیت، مُلک و اُلوهیت در حرکت کمال انسانی[۵]

[۱]. اول چیزی که محسوس انسان است، رشد و تکامل و تربیت اوست «ربّ الناس»؛ این بیان نشان می‌دهد که آغازین تجربه و ادراک انسان بر محور ربوبیت الهی قرار دارد و تربیت و رشد او تنها در نسبت با این ربوبیت معنا و اصالت می‌یابد و تمامی حرکت‌های بعدی انسانی از این پایه شکل می‌گیرد.

[۲]. قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ؛ این ترکیب لفظی نشان‌دهنده ضرورت اعلام زبانی پناه‌جویی انسان به ربوبیت است و دلالت دارد که پذیرش و آگاهی نسبت به ربوبیت الهی، پیش‌شرط فعال‌سازی فرآیند تربیت، حفاظت و رشد مستمر انسان است و رابطه انسان با هستی را تثبیت می‌کند.