اصالت وجوب فطری و عقل طریقی بر مکلف به سیر در مسیر اجتهاد یا تقلید و یا احتیاط

اصول

• اصل لزوم التزام مکلف به یکی از مسیرهای اجتهاد، تقلید یا احتیاط برای کاهش خطا در تصمیم‌گیری‌های دینی اجتهادپذیر و تضمین انسجام عملی و فکری[۱]
• اصل ضرورت شناخت منشأ وجوب عقلانی یا فطری برای تعیین حدود مسئولیت‌ها و شناخت دقیق تکالیف مکلف در مواجهه با امور دینی اجتهادپذیر[۲]
• اصل لزوم تفکیک واضح میان وجوب عقلانی، فطری و شرعی برای جلوگیری از سردرگمی، اختلاط مفاهیم و اشتباه در اعمال مکلف[۳]
• اصل لزوم تطبیق رفتار مکلف با مقتضیات عقل، فطرت و دستور شارع برای تحقق کامل شکر منعم و رضایت شارع در تمامی امور دینی[۴]
• اصل ضرورت توجه به قاعده ملازمه در مُدرکات عقلانی و تحلیل محدودیت‌های دستور شارع برای انتخاب مسیر عملی دقیق و منسجم[۵]

[۱]. این اصل بیانگر این است که مکلف برای اجتناب از خطا و انحراف در امور دینی اجتهادپذیر، باید مسیر عملی مشخص و شفاف داشته باشد. انتخاب یکی از این سه مسیر موجب ایجاد انسجام بین عقل، فطرت و دستور شارع و تضمین رفتار درست در تمامی ابعاد عبادات و معاملات خواهد شد.

[۲]. شناخت منشأ وجوب به مکلف امکان می‌دهد تا حدود مسئولیت‌های خود را دقیقاً بشناسد و بر اساس منشأ عقلانی یا فطری، رفتار عملی و فکری مناسب را طراحی کند و از اقدامات غیرمنطبق با اصول دینی اجتناب نماید.