چکیده
مدارا در اجرای احکام اسلامی، مستلزم تفکیک میان انعطاف در شیوه مواجهه با مسائل اجتماعی و عدول غیرموجه از تکالیف معتبر شرعی است. پژوهش حاضر با هدف تبیین مرز میان مدارا و وادادگی، به بررسی مبانی فقهی اجرای احکام، رعایت عدالت، حدود استناد به مصالح عمومی و نقش همزیستی اجتماعی در پایداری نظم دینی میپردازد. در این چارچوب، اعتبار احکام، شرایط استثناهای شرعی، صلاحیت مراجع اجرایی، تناسب اقدامات و ضرورت پرهیز از تبعیض، از مؤلفههای اساسی تشخیص شیوه صحیح مواجهه با اختلافات به شمار میروند. همچنین، حفظ وحدت اجتماعی نه به معنای تعطیل تکالیف معتبر است و نه توجیهی برای برخوردهای نامتناسب، بلکه مستلزم جمع میان پایبندی دینی، کرامت انسانی، اقناع فرهنگی و مسئولیتپذیری قانونی است. شفافیت در تصمیمگیری، ثبات رویه، پاسخگویی نهادی و ارزیابی پیامدهای اجتماعی نیز در تقویت اعتماد عمومی و جلوگیری از برداشتهای نادرست از مفهوم مدارا نقش دارند. بر این اساس، تمایز روشمند میان مدارا و وادادگی میتواند زمینه اجرای عادلانه و ضابطهمند احکام اسلامی را فراهم سازد و همزمان به تقویت انسجام اجتماعی، کاهش تنشهای غیرضروری و پایداری اعتماد عمومی کمک کند.
واژگان کلیدی
مدارا، وادادگی، اجرای احکام اسلامی، عدالت اجتماعی، وحدت اجتماعی، مصالح عمومی، احکام ثانویه، تناسب در اجرا، اقناع فرهنگی، اعتماد عمومی.
اصول
- اصل تبیین مرز مفهومی مدارا و وادادگی بر پایه تمایز میان انعطاف در شیوه مواجهه و عدول غیرموجه از تکالیف معتبر شرعی[1]
- اصل صیانت از اعتبار و الزامآوری احکام مستند شرعی در برابر تفسیرهای سلیقهای و تعلیقهای فاقد پشتوانه معتبر فقهی[2]
- اصل تفکیک روشمند میان احکام اولیه و احکام ثانویه با رعایت شرایط تحقق، حدود اعتبار و موانع استناد فقهی به عناوین استثنایی[3]







نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.