چکیده
این پژوهش به تبیین فرآیند گذار حوادث مقبوض از مرتبه اندکاک عینی به مرتبه اجمال حقیقه‌ای در بستر تمکین تکوینی و در ساختار عین‌الیقینی وقایع و حوادث می‌پردازد و بر این اساس، بسط حادثه را الزاماً مساوی با تفصیل کامل حقیقت آن نمی‌داند، بلکه نخستین مرتبه بسط را خروج تدریجی حقیقت از وضعیت اندکاکی و ظهور آن در قالب اجمال تلقی می‌کند. در این چارچوب، اندکاک بیانگر کیفیتی از حضور فشرده، متراکم و درهم‌تنیده حقیقت در حادثه مقبوض است، در حالی که اجمال، مرتبه‌ای از گشایش و تمایز نسبی همان حقیقت در حادثه مبسوط به شمار می‌آید؛ ازاین‌رو، تفاوت قبض و بسط نه به تعدد یا تغییر اصل هویت حادثه، بلکه به تفاوت کیفیت حضور و میزان ظهور حقیقت بازمی‌گردد. تمکین تکوینی نیز به‌عنوان بستر این گشایش، ظرفیت‌های نهفته حقیقت مقبوض را به‌تدریج از وضعیت اندکاکی خارج کرده و امکان ظهور اجمالی آن را در مرتبه عین‌الیقین فراهم می‌سازد. بر این مبنا، اجمال نه مرتبه نهایی ظهور و نه معادل تفصیل کامل حقیقت، بلکه مرحله‌ای واسط میان اندکاک و تفصیل است که در عین گشایش، همچنان واجد لایه‌های ناشکفته و ظرفیت‌های تفصیلی باقی‌مانده است. تفاوت شدت اندکاک و گستره اجمال نیز می‌تواند متناسب با ظرفیت‌های تکوینی و میزان تمکین هر حادثه باشد و از همین رهگذر، تفاوت کیفیت بسط میان وقایع مختلف قابل تبیین می‌گردد. این رویکرد ضمن حفظ وحدت حقیقه‌ای حادثه در مراتب قبض و بسط، امکان تفکیک دقیق میان حقیقت واقعه و کیفیت ظهور آن، میان اجمال عین‌الیقینی و اجمال‌های معرفتی یا تشریعی، و نیز میان بسط حقیقه‌ای و صرف گسترش آثار خارجی را فراهم می‌کند. در مقابل، فروکاست اندکاک به فقدان حقیقت، غلبه صورت اجمالی بر حقیقت مقبوض، خطی‌سازی مراتب ظهور، هم‌عرض‌سازی اندکاک و اجمال، و توسعه بیش از حد مفهوم تمکین تکوینی، از مهم‌ترین موانع تبیین منسجم این ساختار به شمار می‌آید. ازاین‌رو، مسئله محوری این منظومه، تعیین مراتب و نسبت‌های دقیق میان اندکاک، قبض، تمکین تکوینی، اجمال، بسط و تفصیل و ارائه چارچوبی برای تبیین چگونگی استمرار حقیقت واحد حادثه در این مراتب است؛ به‌گونه‌ای که بسط عین‌الیقینی به‌مثابه گشایش تدریجی حقیقت مقبوض، بدون نفی لایه‌های ناشکفته و بدون تبدیل اجمال به تفصیل نهایی، در ساختار تکوینی و تاریخی وقایع قابل تحلیل باشد.
واژگان کلیدی
اندکاک عینی، اجمال حقیقه‌ای، حوادث مقبوض، حوادث مبسوط، بسط عین‌الیقینی، تمکین تکوینی، مرتبه عین‌الیقین، حقیقت حادثه، قبض و بسط تکوینی، مراتب ظهور حقیقت، ظرفیت تکوینی حادثه، تفصیل حقیقت، گشایش حقیقه‌ای، تشخص عین‌الیقینی، مراتب تکوینی وقایع، وحدت هویت حقیقه‌ای.
اصول
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.