چکیده
این پژوهش با بررسی مسئله تمایز میان عنوان و معنون در تعیین متعلق تکلیف، نشان میدهد که بخش مهمی از اختلافات اصولیان در این زمینه، ریشه در تفاوتهای تحلیلی و مفهومی داشته و لزوماً ناشی از تعدد واقعی در خارج نیست. در این چارچوب، رابطه میان عناوین ذهنی، معنونات خارجی و حقیقت احکام شرعی بر اساس مبانی اصولی، عقلی و فلسفه تشریع مورد تحلیل قرار میگیرد. پژوهش با تأکید بر پیوند احکام الهی با اراده حکیمانه شارع، حب و بغض الهی و مصالح و مفاسد واقعی، جایگاه عنوانها را در فرآیند استنباط بررسی میکند. همچنین تمایز میان تعدد مفهومی عناوین و تعدد حقیقی موضوعات خارجی بهعنوان محور مهم فهم مسئله اجتماع امر و نهی مورد توجه قرار میگیرد. یافتهها نشان میدهد که تحلیل صحیح این موضوع نیازمند جمع میان بررسیهای لفظی، مبانی فلسفی، معرفتشناختی و واقعیتهای مرتبط با تشریع احکام است. از سوی دیگر، محدودیتهایی همچون دشواری تفکیک نزاع لفظی از واقعی، اختلاف مبانی اصولیان و پیچیدگی رابطه مفهوم و مصداق، از موانع فهم جامع این مسئله به شمار میآید. در ادامه، ظرفیت پژوهشهای میانرشتهای، مطالعات تطبیقی و تحلیلهای نوین معناشناختی برای توسعه این حوزه مورد توجه قرار میگیرد. در مجموع، تمایز عنوان و معنون بهعنوان مسئلهای بنیادین در اصول فقه، در چارچوب پیوند میان زبان دین، عقل، واقعیت خارجی و حکمت تشریع قابل تحلیل است.
واژگان کلیدی
عنوان و معنون، متعلق تکلیف، اجتماع امر و نهی، اصول فقه، نزاع لفظی، مصالح و مفاسد احکام، مفاهیم انتزاعی، معنون خارجی، فلسفه تشریع، مبانی اصولیان
اصول
1: اصل تقدم بررسی جایگاه مفهومی و ذهنی عنوانهای انتزاعی بر تحلیل مصادیق خارجی معنون در فرآیند تعیین متعلق تکالیف شرعی و ارزیابی دقیق مبانی اصولیان در مسئله اجتماع امر و نهی[1]
2: اصل وابستگی بخش مهمی از اختلافات اصولی درباره تمایز عنوان و معنون به تفاوت در شیوه تحلیل مفاهیم و عدم وجود دوگانگی حقیقی میان متعلق ذهنی حکم و واقعیت خارجی فعل مکلف[2]
3: اصل ابتنای حقیقت احکام شرعی بر اراده حکیمانه، حب و بغض شارع مقدس و ارتباط بنیادین این امور با مصالح و مفاسد واقعی موجود در افعال و موضوعات خارجی[3]
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.